ماکوبنت

ماکوبنت

http://www.qompoultry.com/images/mag/52501.jpgماکوبنت نوعی بنتونیت فعال شده از بهترین معادن کشور است. بنتونیت با فرمول عمومی CaO.Na2O.K2O. MgO.Al2O3.SiO2(OH)2.2H2O یکی از انواع آلومینیم سیلیکاتها و متعلق به گروه Smectites است که عمده کانی تشکیل دهنده آن مونتموریلونیت می باشد. اسمکتیتها دارای ساختمان لایه لایه ای هستند. هر لایه آن از دو صفحه چهار- وجهی که از دو طرف یک صفحه هشت وجهی را در بر گرفته اند تشکیل می شود. صفحه های چها روجهی به طور عمده حاوی Si و صفحه های هشت وجهی حاوی Al می باشند. ساختمان این کانی به گونه ای است که به طور طبیعی دارای کمبود بار مثبت میباشد. این کمبود بار مثبت ازطریق کاتیونهایی نظیر Ca2+، Mg2+و Na+ که در زمان تشکیل کانی بین لایه ها گیر می افتند، جبران می شود.

 

 

 

 

 

بنتونیتها قادرند به آفلاتوکسینها چسبیده و کمپلکسهایی را تشکیل دهند که در طیف وسیعی از pH (7-2) و دما (25و37 درجه سانتی گراد) کاملا پایدار می ماند. این کمپلکسها نهایتا توسط مدفوع از بدن خارج می گردند و به این ترتیب حیوان تقریبا به طور کامل از اثرات نامطلوب آنها در امان می ماند.

آفلاتوکسین ها، گروهی از متابولیت های هتروسایکلیک هستند که به وسیله ی قارچ های انباری از جنس آسپرژیلوس، مخصوصاً آسپرژیلوس فلاووس و آسپرژیلوس پارازیتیکوس تولید می شوند.اگر چه هجده نوع آفلاتوکسین شناسایی شده است ولی فقط آفلاتوکسین های B1،B2،G1 و G2 به عنوان آلوده کننده های طبیعی غذاها و مواد خوراکی تشخیص داده شده اند. اولین بار آفلاتوکسین با عنوان عامل X بوقلمون شناسایی شدند. این بیماری مسمویتی است که در سال 1960  بیش از صدهزار بوقلمون را کشت. با جداسازی و تشخیص آن ها، آفلاتوکسین ها به خاطر سرطان زایی بر کبد و اثرات زیان آور بر سلامتی و تولید حیوانات اهلی به نگرانی بزرگی تبدیل شده اند.

استفاده ماکوبنت در طیور گوشتی

      1-    بهبود ضریب تبدیل دان، افزایش وزن روزانه و نهایی:

ماکوبنت با دو مکانیسم موجب بهبودی FCR می گردند:

الف- یکی از نتایج نا مطلوب آلودگی دان به آفلاتوکسینها بی اشتهایی، دفع غذاهای هضم نشده و افزایشFCR  می باشد. ماکوبنت با کاهش جذب آفلاتوکسینها به بدن پرنده اشتها و میزان مصرف دان را افزایش می دهد.

ب- ماکوبنت به مواد غذایی موجود در دستگاه گوارش حالت ژله ای داده و سرعت عبور آنها را کاهش می دهد. به این ترتیب آنزیمها فرصت بیشتری برای تجزیه مواد غذایی در اختیار خواهند داشت. پیامد این پدیده افزایش قابلیت هضم پروتئین و انرژی است. بدین ترتیب کارآیی خوراک و ضریب تبدیل دان افزایش یافته، اضافه وزن روزانه و وزن نهایی افزایش می یابد.

در طیور گوشتی ماکوبنت می تواند ضریب تبدیل خوراک را تا 0.2 واحد و میزان دان مورد نیاز برای رسیدن به وزن نهایی را تا 400 گرم کاهش دهد.

 

      2 -   کاهش قیمت تمام شده دان:

با افزایش قابلیت هضم دان می توان میزان بیشتری انرژی بدست آورد، در نتیجه می توان ماکوبنت ارزان قیمت را با  بخشی از مواد غذایی تامین کننده انرژی گران قیمت جایگزین نمود. بدین ترتیب بدون آنکه عملکرد گله تحت الشعاع قرار گیرد، قیمت تمام شده دان کاهش می یابد.

     3 -   حفاظت سیستم ایمنی و کاهش بیماریها:

آلودگی دان به آفلاتوکسینها سیستم ایمنی بدن را سرکوب می نماید و در نتیجه برنامه واکسیناسیون گله با شکست مواجه می شود. ماکوبنت با اتصال به آفلاتوکسینها از جذب آنها جلوگیری نموده و از سرکوب شدن سیستم ایمنی توسط آنها ممانعت بعمل می آورد. در نتیجه مقاومت گله در برابر بیماریها افزایش یافته، میزان تلفات کاهش یافته و احتمال موفقیت واکسیناسیون در گله بالا می رود. مطالعات نشان داده اند که بنتونیت تیتر آنتی بادی در گله واکسینه شده علیه بیماری نیوکاسل و گامبورو که دان آلوده به مایکوتوکسین مصرف نموده اند را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.

     4 -   کاهش رطوبت و آمونیاک بستر:

اسید اوریک و نیتروژن آلی دفع شده توسط پرنده، در اثر فعالیت میکربهای موجود در بستر و در حضور رطوبت کافی و pH مناسب به آمونیوم تبدیل می شود. بخشی از این آمونیوم جذب بستر شده و بخشی به صورت گاز آمونیاک در هوا منتشر می گردد. گاز آمونیاک تجمع یافته موجب تحریک دستگاه تنفس شده و مقاومت پرنده را به بیماریهای تنفسی و غیر تنفسی از جمله نیوکاسل می کاهد.

طیور تخمگذار و مادر

    1 -   همانند آنچه در طیورگوشتی ذکر گردید، ماکوبنت در طیور تخمگذار آفلاتوکسینها را جذب نموده، ضریب تبدیل دان و عملکرد سیستم ایمنی را بهبود بخشیده و احتمال موفقیت واکسیناسیون را افزایش می دهد.

    2 -    ماکوبنت میزان آمونیاک و رطوبت بستر و در نتیجه بیماریهای تنفسی و حرکتی را در گله کاهش می دهد.

    3 -    نکته مهم مرتبط به طولانی بودن مدت پرورش و نگهداری گله مادر و تخمگذار سلامت کبد به عنوان مرکز تنظیم متابولیسم بدن، دخالت در هضم مواد غذایی و دفع کننده و خنثی کننده سموم و داروها می باشد. در صورت آسیب به بافت کبد به دلیل گستردگی فعالیت آن، میزان تولید و بهره وری پرنده به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد. یکی از عوامل اصلی تخریب و نا کارآمدی کبد سموم قارچی هستد. ماکوبنت با جذب مهمترین مایکوتوکسینها (آفلاتوکسینها) سلامت آن را از این حیث تضمین می نماید.

    4 -    یکی از اثرات مهم بنتونیت در طیور تخمگذار در زمان تولید، کاهش تلفات، افزایش میزان تولید تخم مرغ، اندازه تخم مرغ و مدت زمان تولید می باشد که توسط مطالعات پی در پی به اثبات رسیده است.

     5 -    بهبود کیفیت تخم مرغ: مصرف ماکوبنت به طور چشمگیری تعداد تخم مرغهای لمبه و شکسته را از طریق مکانیسمهای زیر کاهش میدهد.

الف- بهبود هضم دان: با کاهش سرعت عبور دان از دستگاه گوارش (با ژله ای نمودن دان در دستگاه گوارش) مواد غذایی فرصت بیشتری برای هضم پیدا می کنند که در نتیجه مواد معدنی از جمله Ca با کفایت بیشتری هضم و جذب می شود، به این ترتیب هنگام تشکیل پوسته رسوب مواد معدنی بهتر انجام شده و پوسته کیفیت بهتری خواهد داشت.

ب- کاهش جذب آفلاتوکسینها: یکی از اثرات مخرب آفلاتوکسینها کاهش ضخامت پوسته و افزایش تعداد تخم مرغهای شکسته می باشد، ماکوبنت با کاهش جذب آفلاتوکسینها در بدن طیور ضخامت پوسته تخم مرغها را فزایش می دهد.

 

گله های مادر

در گله های مادر علاوه بر موارد فوق بنتونیت موجب افزایش باروری در گله می گردد:

یکی از اثرات نامطلوب آفلاتوکسینها کاهش توان جنسی و تولید مثل در مرغ ها و خروس ها و کاهش غلظت تستوسترون پلاسما در طیور نر می باشد.  با جذب آفلاتوکسینهای جیره توسط ماکوبنت باروری گله های مادر و میزان تخم مرغهای نطفه دار افزایش یافته و میزان هچ افزایش می یابد.

گاو شیری

    1 -    در گاو شیری آفلاتوکسینها میزان اشتها، رشد و بازدهی خوراک را کاهش داده و موجب خشن شدن پوشش خارجی حیوان می گردد. حضور آفلاتوکسینها در خوراک سیکل فحلی حیوان را بهم زده و آن را طولانی تر یا کوتاه تر می کند. سقط، تضعیف سیستم ایمنی، و حساس شدن به انواع بیماریها مشکلاتی است که در نتیجه آلودگی خوراک به آفلاتوکسینها دام را درگیر می نماید. گذشته از اینها ترشح آفلاتوکسین به صورت آفلاتکسینM1 در شیر به دلیل سرطانزایی آن در انسان، شیر را غیر قابل مصرف می نماید. مصرف ماکوبنت در خوراک دام از بروز همه این عوارض جلوگیری نموده، بهره وری خوراک را بهبود داده و میزان تولید شیر را افزایش می دهد.

    2 -    جهت افزایش تولید شیر ناچار به فرآوری فیزیکی خوراک و خرد نمودن علوفه و افزایش نسبت کنسانتره به علوفه در جیره گاوهای شیری می باشیم. افزایش نسبت کنسانتره به علوفه در جیره گاوهای شیری تعداد باکتریهای نشاسته شکن را به نفع باکتریهای سلولز شکن افزایش میدهد. محصول باکتریهای نشاسته شکن اسیدپروپیونیک است که در مسیر متابولیسمی برای تولید لاکتوز استفاده می شود و در نهایت میزان تولید شیر را افزایش می دهد. در حالیکه محصول باکتریهای سلولز شکن اسید استیک است که برای تولید چربی شیر مورد استفاده قرار می گیرد. افزایش نسبت کنسانتره به فیبر یعنی افزایش نسبت تولید اسید پروپیونیک به اسید استیک و این یعنی افزایش میزان شیر و کاهش چربی آن. از طرفی خرد شدن علوفه موجب عبور سریعتر مواد غذایی از شکمبه می شود و این یعنی عدم هضم میکربی کافی و عدم تولید اسید استیک. ماکوبنت با کاهش سرعت عبور مواد غذایی از شکمبه و پس از آن روده ها فرصت لازم را برای هضم بهتر میکربی و آنزیمی فراهم می آورد و در نتیجه بهره وری خوراک افزایش می یابد.

ماکوبنت به عنوان پلت بایندر

پلت کردن راهی است که برای اتصال اجزای جیره به کار می رود و از غبار شدن و هدر رفتن مواد دارویی، ویتامینها  مواد معدنی جلوگیری می نماید. داده های بدست آمده از مطالعات گوناگون بیانگر این مطلب است که استفاده از جیره های پلت در طیور و نشخوار کنندگان و آبزیان موجب افزایش دریافت غذا و بهبود ضریب تبدیل خوراک و افزایش وزن روزانه و نهایی، تولید شیر و تخم مرغ می گردد.

مطابق تحقیقات انجام شده در فارمهای طیور کیفیت پلت و تفاوت در عملکرد آن با دان آردی در ماندگاری پلت در سیستم توزیع دان می باشد. به طوریکه مشخص شده است که اگر دان پلت در سیستم توزیع دان دارای آردینگی حدود 40% باشد، عملکرد آن با دان مش به یک اندازه است. بنابراین نیاز به یک پلت بایندر داریم که پلتها را از آرد شدن محافظت نماید. استفاده از پلت بایندرهای موجود در بازار عمدتا دارای قیمت بالا بوده و برخی دارای اثرات نامطلوب از جمله کاهش خوشخوراکی جیره می شوند.

در جیره گاوهای شیری پر تولید نیز که به ناچار مواد غذایی خرد می شوند، ناچار هستیم به روشی میزان ماندگاری خوراک را در شکمبه بالا ببریم تا میکروارگانیسمها فرصت کافی برای هضم فیبر داشته باشند. در غیر این صورت مواد فیبری به سرعت از شکمبه عبور کرده و مشکلات متفاوتی از جمله اسیدوز و کاهش چربی شیر پدید می آید. پلت کردن خوراک توسط ماکوبنت سختی پلت ها را افزایش می دهد. با این عمل میزان ماندگاری علوفه خرد شده در شکمبه جهت هضم و تخمیر میکربی افزایش یافته و از کاهش چربی شیر جلوگیری به عمل می آید.

مطالعات نشان میدهند که استفاده از بنتونیت در پلت کردن غذای ماهی قزل آلا می تواند هزینه تولید خوراک را تا 20% کاهش دهد. هنگام تولید خوراک پلت، ماکوبنت مانع از خرد شدن و شکستن دانه های پلت شده و از چسبیدن آنها به دستگاه اکسترودر جلوگیری می نماید.

علاوه بر این ماکوبنت به علت خاصیت چرب کنندگی، استهلاک دستگاهها نیز را کاهش می دهد.

ماکوبنت و جذب و تجمع فلزات سنگین

ماکوبنت جذب و تجمع فلزات سنگین ازجمله کادمیوم، سرب و جیوه در بافتهای بدن از جمله کبد کاهش می دهد.

استفاده ماکوبنت در گوسفند

مصرف ماکوبنت به میزان 2% جیره در بره های پرواری موجب بهبود اضافه وزن، افزایش گاماگلوبولینهای خون، کاهش اوره خون و در نهایت مقرون به صرفه تر شدن جیره مصرفی می گردد.